Nitrometan 99,9 cz.d.a. 1l 75-52-5


Wzór sumaryczny CH3NO2
Masa molowa 61,04 g/mol
Wygląd przezroczysta, bezbarwna, oleista ciecz
Temperatura wrzenia: 100 °C
Temperatura topnienia: -29 °C
Rozpuszczalnik: Woda

Nitrometan – organiczny związek chemiczny posiadający grupę nitrową, używany jako składnik paliw modelarskich, lotniczych i rakietowych paliw silnikowych. Jego obecność w benzynie powoduje wzrost jej wartości opałowej i jednocześnie spadek jej temperatury zapłonu, co powoduje wzrost mocy silnika w porównaniu ze stosowaniem zwykłej benzyny.

Nitrometan jest szczególnie popularny w mieszankach paliwowych dla modelarzy. Paliwa te zawierają od 1 do 40% nitrometanu, metanol oraz mieszankę olejów smarujących.

Otrzymywanie:
Nitrometan można otrzymać m.in. w reakcji bromku lub jodku metylu z azotynem srebra (metoda Meyera stosowana do otrzymywania nitroparafin oraz nitroolefin typu allilowego) w niepolarnych mediach (eter dietylowy, pentan, heksan). W niskich temperaturach głównym produktem jest nitrometan. Wzrost temperatury stymuluje powstawanie azotynu alkilowego:

2CH3X + 2AgNO2 › CH3NO2 + CH3ONO + 2AgXˇ
Inną możliwością jest wykorzystanie metody Cornbluma będącej modyfikacją procesu opisanego wyżej. W reakcji tej w roli generatora jonów azotynowych stosuje się azotyn sodu. Reakcja w odróżnieniu od procesu Meyera biegnie w układzie homogenicznym i silnie polarnych rozpuszczalnikach (DMSO, DMF). Uzyskiwane wydajności są niższe, ale wielokrotnie niższa cena azotynu sodu rekompensuje ten mankament z nawiązką.

Kolejną metodą otrzymywania jest reakcja kwasu chlorooctowego z azotynem sodowym w środowisku zobojętnionym NaOH wobec fenoloftaleiny. Podczas destylacji otrzymuje się mieszaninę wody i nitrometanu, który oddziela się i ponownie destyluje.

CH2(Cl)COOH + NaNO2 + NaOH › CH3NO2 + NaCl + NaHCO3

Nitrometan jest materiałem wybuchowym, trudno detonującym i do pobudzenia wymaga bodźców silniejszych niż te, które przeważnie stosuje się wobec większości materiałów wybuchowych. Szybkość detonacji w rurze miedzianej średnicy 18/20 m m wynosi przeciętni e 6405 m/sek.
Duże zainteresowanie, jakie stwarza ostatnio nitrometan jako składnik ciekłego paliwa rakietowego stało się bodźcem do wszechstronnego poznania jego własności chemicznych, fizyko-chemicznych i wybuchowych.
W szczególności było konieczne zbadanie własności wybuchowych nitrometanu, a więc: jego zdolności do detonacji i „siły" wybuchowej.
Dotychczasowe dane na ten temat są niepełne lub też sprzeczne.